OpenAI در خانواده GPT-6 فقط یک مدل برای همه کارها ارائه نکرده است. این خانواده مدلهایی با تعادل متفاوت میان هوشمندی، سرعت و هزینه دارد و GPT-6.1 Sol یکی از مهمترین اعضای آن است. این مدل برای برنامهنویسی پیچیده، استفاده از کامپیوتر، تحلیل اسناد و Workflowهای چندمرحلهای طراحی شده و هدف اصلی آن ارائه توانایی نزدیک به GPT-6 Astra با هزینه بسیار کمتر است.
GPT-6 Astra همچنان قدرتمندترین مدل خانواده برای سختترین وظایف محسوب میشود؛ اما همه پروژهها به حداکثر توان Astra نیاز ندارند. در بسیاری از کارهای واقعی، هزینه، سرعت و امکان اجرای درخواستهای بیشتر اهمیت زیادی دارد. GPT-6.1 Sol دقیقاً برای همین نقطه ساخته شده است: کیفیت بسیار بالا با هزینهای منطقیتر.
در این مقاله بررسی میکنیم GPT-6.1 Sol چیست، چه تفاوتی با GPT-6 Sol قبلی دارد، در چه کارهایی قوی است، چه تفاوتی با GPT-6 Astra دارد، قیمت API آن چقدر است، در ChatGPT چگونه میتوان به آن دسترسی داشت و برای برنامهنویسی، Agent، تحقیق و کار حرفهای کدام مدل مناسبتر است.
GPT-6.1 Sol چیست؟
GPT-6.1 Sol یکی از مدلهای جدید خانواده GPT-6 شرکت OpenAI است که در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ معرفی شد. شناسه این مدل در API برابر با gpt-6.1-sol است.
OpenAI این مدل را بهعنوان گزینهای برای ایجاد تعادل میان هوشمندی بالا، هزینه پایینتر نسبت به Astra و توانایی انجام کارهای پیچیده معرفی میکند. تمرکز اصلی GPT-6.1 Sol روی برنامهنویسی حرفهای، Computer Use، تحلیل اسناد، Workflowهای سازمانی، Agentهای هوش مصنوعی و وظایفی است که به Reasoning نیاز دارند.
نکته مهم این است که GPT-6.1 Sol نسخه جدیدتر GPT-6 Sol محسوب میشود. بنابراین باید آن را ارتقای جدید شاخه Sol در خانواده GPT-6 بدانیم، نه نام دیگری برای GPT-6 Astra.
GPT-6.1 Sol چه زمانی معرفی شد؟
OpenAI در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ GPT-6.1 Sol را منتشر کرد. این مدل پس از معرفی GPT-6 Astra و سپس GPT-6 Sol و GPT-6 Luna وارد خانواده GPT-6 شد.
در ساختار فعلی این خانواده میتوان مدلها را بهصورت ساده اینگونه در نظر گرفت:
- GPT-6 Astra: بیشترین قدرت برای سختترین کارها
- GPT-6.1 Sol: تعادل قوی میان هوشمندی، هزینه و کار حرفهای
- GPT-6.1 Terra: گزینه سریع و کارآمد برای Visual Reasoning، Computer Use دقیق و نوشتن
- GPT-6 Luna: گزینه سریع و اقتصادی برای کارهای پرتعداد و متمرکز
چرا GPT-6.1 Sol مهم است؟
یکی از مشکلات اصلی استفاده از مدلهای Frontier در پروژههای واقعی، هزینه است. ممکن است قدرتمندترین مدل بهترین کیفیت را ارائه دهد، اما وقتی هزاران درخواست در یک محصول اجرا میشود، اختلاف قیمت کوچک در هر درخواست به هزینه بزرگی تبدیل خواهد شد.
OpenAI اعلام کرده GPT-6.1 Sol در بسیاری از کارهای پیچیده به عملکرد نزدیک GPT-6 Astra میرسد، در حالی که قیمت استاندارد Input و Output آن حدود یکپنجم Astra است.
این موضوع برای برنامهنویسان، تیمهای محصول AI، شرکتهایی که Workflowهای چندمرحلهای را خودکار میکنند و کاربرانی که در Work یا Codex پروژههای طولانی انجام میدهند اهمیت زیادی دارد.

تفاوت GPT-6.1 Sol با GPT-6 Astra چیست؟
مهمترین تفاوت این دو مدل در فلسفه انتخاب آنهاست. GPT-6 Astra برای زمانی طراحی شده که هدف، رسیدن به بالاترین سطح کیفیت و هوشمندی ممکن است. GPT-6.1 Sol تلاش میکند بخش بزرگی از همین توانایی را با هزینه بسیار پایینتر ارائه دهد.
| ویژگی | GPT-6.1 Sol | GPT-6 Astra |
|---|---|---|
| جایگاه | تعادل میان هوشمندی و هزینه | قدرتمندترین مدل خانواده |
| مناسب برای | کدنویسی پیچیده، Computer Use، کار حرفهای و Agent | سختترین مسائل، تحقیق و استدلال پیشرفته |
| قیمت Input API | ۲ دلار برای یک میلیون توکن | ۱۰ دلار برای یک میلیون توکن |
| قیمت Output API | ۱۰ دلار برای یک میلیون توکن | ۵۰ دلار برای یک میلیون توکن |
| Cached Input | ۰.۱۰ دلار برای یک میلیون توکن | ۱ دلار برای یک میلیون توکن |
| Context Window | ۱,۰۵۰,۰۰۰ توکن | ۱,۰۵۰,۰۰۰ توکن |
| حداکثر خروجی | ۱۲۸,۰۰۰ توکن | ۱۲۸,۰۰۰ توکن |
| Knowledge Cutoff | ۳۰ آوریل ۲۰۲۶ | ۳۰ آوریل ۲۰۲۶ |
| Reasoning Effort | Low تا Max | Low تا Max |
آیا GPT-6.1 Sol واقعاً به Astra نزدیک است؟
طبق ارزیابیهای OpenAI، GPT-6.1 Sol در چند دسته از وظایف حرفهای به Astra نزدیک شده است. البته نتیجه یک Benchmark به معنی برابری کامل دو مدل در تمام کارها نیست و OpenAI نیز Astra را همچنان قویترین مدل خود معرفی میکند.
برنامهنویسی
در DeepSWE v1.1 که روی مسائل طولانی و واقعی مهندسی نرمافزار تمرکز دارد، OpenAI گزارش کرده GPT-6.1 Sol به عملکردی نزدیک یا همسطح Astra رسیده، در حالی که هزینه اجرای آن بسیار پایینتر بوده است.
کار حرفهای با اسناد
در ارزیابی GDP.pdf که شامل تحلیل PDFهای پیچیده، جدول، نمودار، دیاگرام و جزئیات تخصصی است، GPT-6.1 Sol به عملکرد نزدیک Astra رسیده و هزینه هر Task بسیار کمتر بوده است.
Computer Use
در OSWorld 2.0، GPT-6.1 Sol نسبت به GPT-6 Sol قبلی پیشرفت قابلتوجهی نشان داده و در بالاترین سطح Reasoning تنها چند امتیاز با Astra فاصله داشته است.
تحقیق علمی
در Terminal-Bench Science، Astra همچنان بالاترین نتیجه را در میان مدلهای مقایسهشده داشته است. این مثال نشان میدهد برای دشوارترین پروژههای علمی و تحقیقاتی، Astra همچنان انتخاب مهمی باقی میماند.
GPT-6.1 Sol چه تفاوتی با GPT-6 Sol دارد؟
GPT-6.1 Sol نسخه ارتقایافته GPT-6 Sol است. OpenAI میگوید این مدل در طیف گستردهای از کارها، از برنامهنویسی و رفع باگ گرفته تا درک اسناد و Workflowهای کسبوکار، بهبود پیدا کرده است.
اگر پروژه جدیدی را شروع میکنید و GPT-6.1 Sol در دسترس است، منطقی است آن را بهجای GPT-6 Sol قدیمی بررسی کنید. با این حال مهاجرت پروژه واقعی بهتر است با Benchmark روی دادهها و Taskهای خودتان انجام شود.
مهمترین قابلیتهای GPT-6.1 Sol
Reasoning قابل تنظیم
GPT-6.1 Sol از سطوح Low، Medium، High، XHigh و Max برای Reasoning Effort پشتیبانی میکند. Medium حالت پیشفرض است. افزایش Reasoning برای مسائل پیچیده مفید است، اما معمولاً زمان و مصرف بیشتری ایجاد میکند.
Context Window بیش از یک میلیون توکن
Context Window رسمی GPT-6.1 Sol برابر ۱,۰۵۰,۰۰۰ توکن است. این ظرفیت برای پروژههای بزرگ، مخازن کد، اسناد طولانی و Agentهایی که باید حجم زیادی اطلاعات را در Context نگه دارند اهمیت دارد.
خروجی تا ۱۲۸ هزار توکن
حداکثر Output این مدل ۱۲۸,۰۰۰ توکن اعلام شده است؛ بنابراین برای گزارشهای بزرگ، تحلیل اسناد و تولید کد در پروژههای پیچیده مناسب است.
Tool Calling
GPT-6.1 Sol در Responses API از Function Calling، Web Search، File Search و Computer Use پشتیبانی میکند. برای Tool Calling، OpenAI استفاده از Responses API را توصیه میکند.
ورودی تصویر
این مدل علاوه بر متن میتواند ورودی تصویری دریافت کند. بنابراین میتوان از آن برای تحلیل Screenshot، رابط نرمافزار، نمودار و تصاویر اسناد استفاده کرد.
GPT-6.1 Sol برای برنامهنویسی چگونه است؟
برنامهنویسی یکی از حوزههای اصلی GPT-6.1 Sol است. OpenAI این مدل را برای Complex Coding و Agentic Coding معرفی کرده است؛ یعنی فقط تولید چند خط کد نیست و میتواند روی کارهای طولانیتر در پروژه واقعی فعالیت کند.
- بررسی ساختار Repository
- پیدا کردن علت Bug
- ویرایش چند فایل مرتبط
- نوشتن و اجرای تست
- Refactor کردن کد
- پیادهسازی Feature جدید
- تحلیل Dependencyها
- کار با Terminal و ابزارهای توسعه
GPT-6.1 Sol در Codex چه کاربردی دارد؟
GPT-6.1 Sol یکی از مدلهای قابل استفاده در Codex است. Codex محیط تخصصی OpenAI برای توسعه نرمافزار و انجام کارهای مهندسی است و مدل میتواند در آن روی فایلها و Taskهای چندمرحلهای کار کند.
در این سناریو، مزیت Sol فقط کیفیت پاسخ متنی نیست؛ بلکه توانایی انجام Workflowهای Agentic اهمیت دارد. برای مثال میتوان از مدل خواست یک Bug را بررسی کند، فایلهای مرتبط را پیدا کند، تغییرات لازم را اعمال کند و نتیجه را ارزیابی کند.
GPT-6.1 Sol در ChatGPT Work چیست؟
GPT-6.1 Sol در ChatGPT Work نیز ارائه شده است. Work برای پروژههای طولانی و چندمرحلهای طراحی شده و میتواند روی یک هدف بزرگتر کار کند، از ابزارها استفاده کند و خروجی نهایی آماده کند.
طبق اطلاعات رسمی فعلی، GPT-6.1 Sol برای کاربران واجد شرایط Plus، Pro، Business، Enterprise و Edu در Work و Codex ارائه میشود. نکته مهم این است که GPT-6.1 Sol در زمان نگارش این مقاله بهعنوان مدل معمولی در Chat عادی ChatGPT ارائه نشده است.
برای آشنایی با پلنهای ChatGPT میتوانید مقاله ChatGPT Plus چیست و چه تفاوتی با نسخه رایگان دارد؟ را نیز مطالعه کنید.

GPT-6.1 Sol در API چگونه استفاده میشود؟
توسعهدهندگان میتوانند این مدل را در OpenAI API با شناسه زیر فراخوانی کنند:
gpt-6.1-sol
برای استفاده از ابزارها و قابلیتهای Agentic، Responses API گزینه اصلی است. ساختار کلی یک درخواست ساده در Python میتواند به شکل زیر باشد:
from openai import OpenAI
client = OpenAI()
response = client.responses.create(
model="gpt-6.1-sol",
input="ساختار این پروژه را تحلیل کن و سه مشکل معماری احتمالی را توضیح بده."
)
print(response.output_text)
قیمت GPT-6.1 Sol در API چقدر است؟
قیمت استاندارد فعلی GPT-6.1 Sol برای هر یک میلیون توکن به شکل زیر اعلام شده است:
- Input: ۲ دلار
- Cached Input: ۰.۱۰ دلار
- Cache Write: ۲.۵۰ دلار
- Output: ۱۰ دلار
در مقابل، قیمت استاندارد GPT-6 Astra برابر ۱۰ دلار برای Input و ۵۰ دلار برای Output است. بنابراین در نرخ استاندارد، Input و Output GPT-6.1 Sol یکپنجم Astra قیمت دارند.
چرا هزینه هر Task فقط به قیمت Token بستگی ندارد؟
ارزانتر بودن Token به معنی ارزانتر بودن قطعی هر Task نیست. یک مدل ممکن است برای رسیدن به پاسخ نهایی توکن بیشتری مصرف کند یا به Retry بیشتری نیاز داشته باشد. معیار بهتر برای پروژه واقعی، Cost per Successful Task است.
هنگام انتخاب مدل بهتر است نرخ موفقیت واقعی، تعداد توکن، Reasoning Effort، Latency، Retry و هزینه ابزارهای جانبی را همزمان بررسی کنید.
GPT-6.1 Sol یا GPT-6 Astra برای کدنویسی؟
اگر روی Featureهای معمول تا پیچیده، Debugging، Refactor، Agentic Coding یا کار روزانه توسعه نرمافزار فعالیت میکنید، GPT-6.1 Sol به دلیل نسبت قدرت به هزینه بسیار جذاب است.
اما اگر با یک مسئله بسیار دشوار، معماری حساس یا Taskی مواجه هستید که چند درصد کیفیت بیشتر ارزش مالی زیادی دارد، Astra همچنان گزینه سطح بالاتر است.
یک الگوی عملی میتواند این باشد:
- بیشتر Taskهای توسعه با GPT-6.1 Sol
- انتقال مسائل بسیار سخت به GPT-6 Astra
GPT-6.1 Sol یا Astra برای تحقیق و تحلیل اسناد؟
هر دو مدل Context بسیار بزرگی دارند و برای کار روی فایلها و اسناد حرفهای طراحی شدهاند. GPT-6.1 Sol در ارزیابیهای OpenAI روی PDFهای پیچیده عملکرد بسیار خوبی داشته و به Astra نزدیک شده است.
برای تحلیل تعداد زیادی سند، گزارشسازی و Workflowهای تکرارشونده، هزینه پایینتر Sol میتواند مزیت بزرگی باشد. برای تحلیل بسیار حساس که حداکثر دقت اولویت اصلی است، Astra انتخاب قویتری باقی میماند.
GPT-6.1 Sol یا Astra برای Computer Use؟
Computer Use یکی دیگر از نقاط قوت هر دو مدل است. GPT-6.1 Sol نسبت به GPT-6 Sol قبلی در این حوزه پیشرفت قابلتوجهی داشته و برای Agentهای کامپیوتری با حجم بالا گزینه اقتصادیتری است. Astra برای Taskهای بسیار پیچیده و حساس همچنان بالاترین سطح توانایی را هدف قرار میدهد.
GPT-6.1 Sol برای AI Agent مناسب است؟
بله. یکی از کاربردهای مهم این مدل ساخت Agentهای هوش مصنوعی است. Agent ممکن است برای رسیدن به یک هدف چندین مرحله برنامهریزی کند، ابزار فراخوانی کند، فایل بخواند، جستوجو انجام دهد و نتیجه را بررسی کند.
در چنین پروژههایی هزینه بسیار مهم است، زیرا یک درخواست کاربر ممکن است به چندین فراخوانی مدل تبدیل شود. نزدیک بودن توانایی Sol به Astra همراه با هزینه پایینتر میتواند برای Agentهای پرتعداد مزیت مهمی ایجاد کند.
تفاوت GPT-6.1 Sol و ChatGPT چیست؟
GPT-6.1 Sol یک مدل هوش مصنوعی است، اما ChatGPT یک محصول و محیط کاربری است. ChatGPT میتواند بسته به پلن و Mode از مدلهای مختلف استفاده کند.
در وضعیت فعلی، Sol در Work و Codex ارائه میشود و همچنین از طریق API در دسترس توسعهدهندگان است.
GPT-6.1 Sol چه تفاوتی با GPT-6 Astra در ChatGPT دارد؟
دسترسی به Astra و Sol در ChatGPT به پلن و Mode بستگی دارد. Astra مدل سطح بالاتر برای دشوارترین Taskهاست، در حالی که Sol برای ترکیب کیفیت بالا با مصرف کمتر در Work و Codex طراحی شده است.
اگر میخواهید درباره Astra کاملتر بخوانید، مقاله GPT-6 Astra چیست؟ در BluVibe تفاوت مدل Astra با ChatGPT و کاربردهای آن را توضیح میدهد.
آیا GPT-6.1 Sol در ChatGPT Plus وجود دارد؟
طبق اطلاعات رسمی فعلی OpenAI، کاربران واجد شرایط Plus میتوانند GPT-6.1 Sol را در ChatGPT Work و Codex استفاده کنند. این موضوع با مدل قابل انتخاب در Chat معمولی تفاوت دارد؛ OpenAI اعلام کرده GPT-6.1 Sol فعلاً در Chat عادی در دسترس نیست.
GPT-6 Astra برای چه کسانی بهتر است؟
- تحقیق علمی بسیار دشوار
- تحلیلهای حرفهای با حساسیت بالا
- مسائل پیچیده مهندسی و کدنویسی
- Agentهای حساس که اشتباه هزینه زیادی دارد
- پروژههایی که بالاترین سطح Reasoning اولویت اصلی است
GPT-6.1 Sol برای چه کسانی بهتر است؟
- توسعهدهندگان نرمافزار
- تیمهای محصول AI
- کاربران Codex
- کاربران ChatGPT Work
- سازندگان Agent
- تیمهای اتوماسیون
- کسبوکارهایی که اسناد زیادی تحلیل میکنند
- پروژههایی با مصرف بالای API
آیا باید از Astra به GPT-6.1 Sol مهاجرت کنیم؟
بهتر است بهجای تصمیم بر اساس Benchmark عمومی، چند نمونه واقعی از Workflow خودتان را با هر دو مدل اجرا کنید و کیفیت خروجی، درصد Taskهای موفق، زمان پاسخ، هزینه هر Task، Retry و پایداری Tool Calling را بسنجید.
اگر Sol در کیفیت واقعی پروژه شما اختلاف کمی با Astra دارد ولی هزینه را بهشدت کاهش میدهد، مهاجرت میتواند منطقی باشد. اگر چند درصد کیفیت بیشتر Astra برای نتیجه نهایی حیاتی است، حفظ Astra ارزش دارد.
چطور به GPT-6.1 Sol دسترسی داشته باشیم؟
در حال حاضر سه مسیر اصلی برای استفاده از GPT-6.1 Sol وجود دارد:
- ChatGPT Work: برای پروژههای حرفهای و چندمرحلهای
- Codex: برای توسعه نرمافزار و کارهای کدنویسی
- OpenAI API: برای ساخت اپلیکیشن، Agent و سرویس مبتنی بر AI
دسترسی دقیق در ChatGPT به پلن، Workspace و Rollout حساب بستگی دارد.
خرید ChatGPT برای استفاده حرفهای از GPT-6
اگر از ChatGPT برای برنامهنویسی، تولید محتوا، تحقیق و پروژههای حرفهای استفاده میکنید، میتوانید جزئیات گزینههای فعلی را در صفحه خرید اکانت ChatGPT بررسی کنید.
قبل از خرید توجه داشته باشید که دسترسی به یک مدل مشخص میتواند به پلن، Mode، Workspace و سیاست Rollout OpenAI وابسته باشد؛ بنابراین مدل موردنیاز خود را با شرایط فعلی همان پلن تطبیق دهید.
مزایای GPT-6.1 Sol
- توانایی نزدیک به Astra در بسیاری از Taskهای پیچیده
- هزینه API بسیار پایینتر از Astra
- Context Window بیش از یک میلیون توکن
- حداکثر Output بسیار بزرگ
- مناسب برای Agentic Coding
- مناسب برای Computer Use
- پشتیبانی از Tool Calling در Responses API
- قابل استفاده در Work، Codex و API
- Reasoning Effort قابل تنظیم
- Cached Input ارزانتر از Astra
محدودیتهای GPT-6.1 Sol
- Astra همچنان مدل قدرتمندتر برای سختترین Taskهاست.
- GPT-6.1 Sol در Chat معمولی ChatGPT در زمان نگارش مقاله ارائه نشده است.
- Reasoning بالاتر میتواند زمان و مصرف بیشتری ایجاد کند.
- نتیجه Benchmark عمومی لزوماً عملکرد پروژه شما را تضمین نمیکند.
- برای استفاده از API باید هزینه Token و ابزارهای جانبی مدیریت شود.
- قابلیتها و دسترسی ممکن است با تغییرات OpenAI بهروزرسانی شوند.
GPT-6.1 Sol بهتر است یا GPT-6 Astra؟
اگر بهترین نتیجه ممکن مهمترین معیار است و هزینه اهمیت کمتری دارد، GPT-6 Astra انتخاب سطح بالاتر خانواده است. اگر میخواهید کیفیتی نزدیک به Astra را در Coding، Computer Use و Professional Work با هزینه بسیار کمتر دریافت کنید، GPT-6.1 Sol گزینه جذابتری است.
برای بسیاری از پروژههای پرتعداد، استراتژی ترکیبی منطقی است: Sol برای بیشتر Taskها و Astra برای مسائل بسیار دشوار یا حساس.
جمعبندی
GPT-6.1 Sol یکی از مهمترین مدلهای خانواده GPT-6 است، زیرا تلاش میکند فاصله میان بالاترین هوشمندی و هزینه قابل مدیریت را کاهش دهد. این مدل با Context بیش از یک میلیون توکن، حداکثر خروجی ۱۲۸ هزار توکن، Reasoning قابل تنظیم و پشتیبانی از ابزارها برای Coding، Agent، Computer Use و کار حرفهای طراحی شده است.
GPT-6 Astra همچنان مدل قدرتمندتر OpenAI برای دشوارترین کارها محسوب میشود؛ اما GPT-6.1 Sol در بسیاری از پروژههای واقعی میتواند با هزینه API بسیار کمتر، کیفیتی نزدیک ارائه دهد. انتخاب نهایی باید بر اساس کیفیت واقعی روی Taskهای شما، Latency و هزینه هر Task انجام شود.
👈 برای مطالعه بیشتر میتوانید مقاله GPT-6 Astra چیست؟ را بخوانید و اگر قصد استفاده حرفهای از ChatGPT را دارید، صفحه خرید اکانت ChatGPT را بررسی کنید.
🔗 خرید اکانت ChatGPT Plus و Pro (GPT-6) با ضمانت کامل | تحویل فوری
سوالات متداول
GPT-6.1 Sol مدل جدید خانواده GPT-6 شرکت OpenAI است که برای کدنویسی پیچیده، Computer Use، کار حرفهای و Agentها طراحی شده و هدف آن ارائه عملکرد نزدیک به GPT-6 Astra با هزینه کمتر است.
GPT-6 Astra قدرتمندترین مدل این خانواده برای سختترین کارهاست، در حالی که GPT-6.1 Sol تعادل میان هوشمندی و هزینه را هدف قرار میدهد و قیمت استاندارد Input و Output آن در API یکپنجم Astra است.
در نرخ استاندارد فعلی، قیمت GPT-6.1 Sol برابر ۲ دلار برای هر یک میلیون توکن ورودی، ۰.۱۰ دلار برای Cached Input و ۱۰ دلار برای هر یک میلیون توکن خروجی است.
طبق اطلاعات فعلی OpenAI، کاربران واجد شرایط Plus میتوانند GPT-6.1 Sol را در ChatGPT Work و Codex استفاده کنند. این مدل در زمان نگارش مقاله بهعنوان مدل عادی Chat ارائه نشده است.
برای بسیاری از کارهای برنامهنویسی حرفهای GPT-6.1 Sol نسبت قدرت به هزینه بسیار خوبی دارد، اما برای دشوارترین مسائل که حداکثر کیفیت اولویت اصلی است GPT-6 Astra همچنان مدل سطح بالاتر محسوب میشود.
GPT-6.1 Sol دارای Context Window برابر ۱,۰۵۰,۰۰۰ توکن و حداکثر خروجی ۱۲۸,۰۰۰ توکن است.


